Zaterdag 16 november 2013 heeft het plattelandsparlement plaatsgevonden. Het bestuur van de ZHVKK is er vertegenwoordigd door 2 bestuursleden. Naar een opening waarbij het doel van de dag duidelijk is gemaakt door Suzanne Weusten, werd een korte presentatie gegeven door Gerwin Verschuur. Hij heeft verteld welke uitdagingen burgerinitiatief Thermo Bello heeft gehad bij het oprichten en draaien van de organisatie. Een potentiële bedreiging is de regelgeving die burgers moet beschermen. De burgers moeten zich houden aan de wetgeving die bestaat rondom energie levering. Zelfs als ze eigen afnemer zijn van hun eigen organisatie, moeten ze zich houden aan maximumprijzen voor energieleverancie die de overheid bepaalt. van Gerwin de vraag aan de overheid om te kijken hoe hiermee rekening gehouden kan worden.
De tweede presentatie ging over zorg op Maat in Elsendorp. Hannie Penninx nam ons mee naar de veranderingen in het dorp. Net als vele andere kleine kernen dreigde het dorp leeg te stromen. Het dorpsoverleg heeft actie ondernomen door eerst te zorgen dat er voorzieningen terugkwamen in het dorp. Hiervoor is slim gekeken naar bouw en verbouw. Nadat er passende woningen en een multifunctioneel gebouw waren kwam uit een inventarisatie dat zorg de volgende uitdaging was. Hiervoor is contact gelegd met een particuliere zorgorganisatie. Deze nam de personele zaken over. Een aparte groep is opgezet om de financiële afhandeling op zich te nemen. Inmiddels zijn er 6 dorpsbewoners die de lokale zorg op zich nemen. Door de bestaande constructie nog eens kritisch te bekijken kunnen de kosten wellicht flink omlaag. De groep vraagt van de overheid om de verantwoordelijkheid en het budget bij het initiatief neer te leggen. Hierdoor zouden de kosten wellicht tot 25% kunnen zakken. Het doel is om inwoners zo lang mogelijk thus te laten wonen. De gemeente heeft meegewerkt door voor 3 jaar een dorpsondesteuner in te zetten. Deze sleutelfiguren zoekt de samenwerking met bestaande netwerken en hoopt zo bewoners langer uit de zorg te kunnen houden. Door inwoners aan elkaar te koppelen en mensen op eigen verantwoordelijkheden te wijzen bij zorgvragen, worden zaken vanuit inwoners ingevuld. Zo zullen inwoners bijvoorbeeld best af en toe een vuilnisbak willen legen als hierom gevraagd wordt, als de werkzaamheden maar beperkt en afgezadeld zijn. De dorpsondesteuner helpt op deze wijze mensen hun eigen kwaliteiten in te zetten voor de kern. Een succesvolle pilot heeft inmiddels geresulteerd in een gemeentebrede invulling waarbij het coördineren van vrijwilligers invulling geeft aan burgerinitiatieven. Ook Hannie benadrukte richting de parlementariërs dat er problemen ontstaan door de dichtgetimmerde regelgeving.
De derde presentatie was van Angela Krabbenborg van dorpsvereniging Zieuwents Belang. Deze dorpsvereniging heeft in 2013 de dorpsvernieuwingsprijs gewonnen. Al in 2004 hebben ze een dorpscomité opgesteld met als thema’s wonen, infrastructuur en voorzieningen. Bestaande woningbouwplannen vanuit bestaande organisaties zijn veranderd doordat de dorpsvereniging middels enquêtes en andere onderzoeken kon aantonen dat deze plannen niet gedragen werden vanuit de bewoners. De bewoners hebben zelf initiatief getoond om een multifunctioneel gebouw in te richten. Hiervoor hebben particulieren zelf geld ingelegd. Nadat het initiatief uitgewerkt is, heeft de gemeente besloten de 75.000 euro die terugbetaald diende te worden bij te dragen.
In 2010 greep de dorpsvereniging zijn kans toen vanuit de overheid “bewoners aan zet” als thema had. De vereniging greep de kans door een werkgroep te formeren waarbij een schets is gemaakt voor een nieuwe kern. Hierbij is rekening gehouden met de wensen van alle inwoners. Het opgestelde plan is met alle lokale verenigingen gedeeld. Terugkoppeling vanuit deze verenigingen en groepen is verwerkt en vervolgens is het plan aan alle bewoners voorgelegd. Door goede uitleg en samen opbouwen is het plan door vrijwel alle bewoners gedragen. Nu de bewoners erachter stonden, is het plan bij de gemeente neergelegd. De gemeente stelde een budget neer voor een uitvoeringsplan. Dit geld is gereserveerd, en een aantal lokale uitvoerders hebben het plan opgesteld. Ook hierna is terugkoppeling gevraagd van de bewoners voor bijvoorbeeld beplanting e.d. Bij het verkrijgen van de financiering heeft de dorpsvereniging de provincie en gemeente zover gekregen dat ze extra budget reserveerden. Het traject heeft veel tijd gekost, en was alleen succesvol door realistische planning en een goede samenwerking tussen inwoners en gemeente. Het geven van ruimte voor elkaars standpunten zorgt ervoor dat plannen beter werden.
Ook Angela benadrukte dat het belangrijk is dat overheden ruimte moeten geven voor initiatieven. Hierbij is ook financiële ruimte erg belangrijk om bewoners te ondersteunen.
Tussen de presentaties door heeft Arjan Jongsma het publiek kennis laten maken met de marimba. Deze prijswinnaar van het prinses Christina Concours wist het publiek ademloos te laten genieten.
Prof. Dr. Lucas Meijs (onder andere vanuit de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling) heeft ons in een razend tempo meegenomen door de wijze waarop vrijwilligers georganiseerd worden. Vanuit de landelijke overheid, naar gemeenten naar de georganiseerde burgers. Overheden zijn buitengewoon goed in het regelen van budget (belastingen) en inzet (dienstplicht). Als vrijwilligersorganisatie zijn deze aspecten veel lastiger voor elkaar te krijgen.
Nu de krachten in de maatschappij veranderen, moet ook de wijze waarop burgers zijn georganiseerd veranderen. Uitdagingen Liggen in toenemende kosten, afname van betrokkenheid van inwoners en de behoefte om alles eenvormig te maken. Als een maatschappij minder gestuurd wordt door een overheid, en meer vanuit de bewoners, dan is de kans op verschillen groter. De overheid heeft juist altijd gezorgd voor gelijke behandeling.
Men moet leren accepteren dat er verschillen zijn. Mensen moeten kunnen kiezen om lokaal dingen ander te regelen dan op andere plaatsen. De basis moet niet meer vanuit de overheid komen, maar komen vanuit de maatschappij. Hiervoor moet de overheid zeggenschap geven.
De overheid zou volgens Meijs van verzorgingsstaat naar rechtsstaat moeten gaan. De overheid moet neutraal kijken naar initiatieven, waarborgen tegen uitwassen, zwakkeren beschermen (juridisch) en conflicten reguleren. Als men in regelgeving beren ziet, dan is het goede nieuws dat er dus ook ergens een weg is. Zorg voor meer zeggenschap en laat financiering meer op basis van vrijwillige bijdragen zijn.
Tijdens de lunch die volgde op deze boeiende presentaties werd vooral aan de persoonlijke netwerken en contacten gewerkt. Vanuit heel het land waren geïnteresseerden aanwezig.
Na de lunch zijn workshops gehouden over diverse onderwerpen waaronder de rol van de overheid, de nieuwe democratie, groen, wonen, infrastructuur, onderwijs. zorg, energie, snel internet, voedsel en jongeren. Tijdens deze workshops is stilgestaan bij het betreffende onderwerp. Er zijn tips uitgewisseld over de aanpak van specifieke projecten en natuurlijk is gekeken of er nog aanvullingen zijn op een manifest wat ter overhandiging is voorbereid.
Centraal stond hierbij eigenlijk steeds dat van de politiek wordt verwacht dat ze zich herbezinnen op de regeldruk die vanuit de rol als verzorgingsstaat is ontstaan, en te kijken of het mogelijk is om regels niet de grote rem te laten zijn op particuliere en burgerinitiatieven.
Voor meer informatie kunt u terecht op www.plattelandsparlement.nl. Ons is toegezegd dat de komende dagen informatie en verslagen over de dag zullen worden geplaatst en bijgewerkt.
